Louise Elffers: “Later selecteren en beter differentiëren is geen revolutionaire gedachte, het is een logische stap naar een eerlijker onderwijssysteem.”

In aanloop naar het Kamerdebat over onderwijskansen sprak de PO-Raad met verschillende experts over de vraag hoe we de overgang van primair naar voortgezet onderwijs eerlijker kunnen maken.

Eén van hen is Louise Elffers, voorzitter van de Onderwijsraad en hoogleraar aan de Vrije Universiteit. In dit interview licht zij het advies Later selecteren, beter differentiëren (2021) opnieuw toe en plaatst zij het in de actuele discussie over vroege selectie, kansenongelijkheid en de inrichting van het voortgezet onderwijs.

 Elffers benadrukt dat het Nederlandse stelsel leerlingen al op jonge leeftijd in vaste routes plaatst, waardoor hun verdere schoolloopbaan sterk “padafhankelijk” wordt. Juist dat mechanisme vergroot volgens haar de kans dat talent onbenut blijft en dat achtergrond zwaarder weegt dan capaciteit.

In het gesprek verkent Elffers waarom later selecteren geen radicale breuk is, maar een logische stap richting een meer kansrijk en flexibel onderwijsstelsel. Ze gaat in op wat onderzoek in Nederland en daarbuiten laat zien over brede brugperioden, de rol van scholen en leraren in betere differentiatie, en de politieke en praktische keuzes die nodig zijn om structureel verandering te realiseren. Daarmee biedt dit interview niet alleen een duiding van het Onderwijsraadadvies, maar ook een scherp perspectief op de vraag wat er nú nodig is om alle leerlingen langer de tijd te geven hun mogelijkheden te laten zien.