Later selecteren: juist nu beginnen
Waarom laterselecteren.nu?
In Nederland worden kinderen al op 11 jarige leeftijd geselecteerd voor het voortgezet onderwijs. Vergeleken met andere landen is dat erg jong. Wetenschappelijke onderzoeken laten zien dat hoe vroeger je selecteert, hoe groter de kans is dat er kansenongelijkheid ontstaat.
Het politieke debat hierover loopt al sinds de jaren '50. De vraag die keer op keer wordt gesteld is hoe we er voor kunnen zorgen dat kinderen die opgroeien in een minder kansrijke omgeving, dezelfde kans krijgen als kinderen uit een meer kansrijk milieu. Wat weer de vraag oproept hoe je dit objectief meet. Het toetssysteem dat we hier voor gebruiken loopt keer op keer aan tegen zijn beperkingen. Toch blijven we daar aan vasthouden.
Een groeiende groep leerkrachten, ouders, docenten, onderwijsorganisaties, wetenschappers, politici en schoolbesturen wil hier van af. Zij pleiten er voor om kinderen niet te vroeg in een hokje te plaatsten. Â Zij stellen dat onderwijs al begint vanaf de geboorte en dat dit hele onderwijsproces uit een aaneenschakeling van gevoelige scharnierpunten bestaat die kinderen gemakkelijk op een achterstand zetten of juist een voorsprong bieden. Dat mogen we niet negeren:
Onderwijs is een keten
Onderwijs is een keten: een aaneenschakeling van losse trajecten, waarin niet ieder kind  dezelfde kansen krijgt. Die kansenongenlijkheid begint al bij de geboorte. Kinderen die in hun eerste levensjaren worden gestimuleerd in hun ontwikkeling - praten, zingen, spelen- beginnen met een voorsprong op de kleuterschool. Hoe de ontwikkeling vanaf dat moment verloopt is weer afhankelijk van de kwaliteit van het geboden onderwijs.
Iedere schakel van de keten - van ouders tot voorschoolse educatie tot (basis)onderwijs en het afronden van het voortgezet onderwijs- is bepalend voor de ontwikkelingskansen van een kind. Deze kennis biedt handvatten om die kansenongelijkheid tegen te gaan.
De keten is kwetsbaar
Een belangrijke schakel in de onderwijsketen is de overgang van primair naar voortgezet onderwijs. Dat is, zeker in Nederland, een bijzonder kwetsbaar moment. Dat heeft alles te maken met de manier waarop wij kinderen selecteren voor een vervolgopleiding. Om te beginnen doen wij dat heel erg vroeg: bij ons wordt al op 11- of 12-jarige leeftijd bepaald of een kind naar  het vmbo, de havo of het vwo mag. Dat is gek: de verschillen in ontwikkeling zijn op die leeftijd nog erg groot. Daarnaast leunt de selectie sterk op momentopnames, waarbij de toetsen zich ook nog eens richten op een heel beperkt onderdeel van de ontwikkelde vaardigheden.
Vroege selectie beperkt kansen
Vroege selectie vergroot de ongelijkheid in het onderwijs. Vooral voor kinderen die vanaf hun geboorte met onderwijsongelijkheid te maken hebben, is dit funest: hun talenten, vaardigheden en motivatie zijn vaak nog niet volledig tot ontwikkeling gekomen, terwijl zij wel langs dezelfde meetlat worden gelegd als anderen. Het selectiemoment werkt zo als katalysator van bestaande ongelijkheid in de onderwijsketen.
Actueel
Kamerbrief van staatssecretaris Tielen laat zien dat kansengelijkheid serieuzer wordt genomenÂ
Met één doorstroomtoets wordt vertrouwen hersteld
Staatssecretaris wil van 6 naar 1 doorstroomtoets
In Nederland selecteren we kinderen te vroeg
Een groeiende groep docenten, ouders leerkrachten onderwijsorganisaties, wetenschappers, schoolbesturen en experts vindt dat we kinderen te vroeg selecteren en willen samen gaan nadenken over hoe dat anders kan.
Ter onderbouwing van dit pleidooi vind je op deze website  informatie en inzichten uit wetenschap, politiek en praktijk. Samen laten die zien waarom het  belangrijk is om kinderen niet te vroeg vast te pinnen op een bepaald niveau en wat we kunnen doen om te voorkomen dat dit gebeurt. Laten we werk maken van een onderwijssysteem met meer gelijke kansen voor alle leerlingen!
Stichting Onderwijsambassadeurs
Vereniging voor ontwikkelingsgericht inclusief onderwijs
Netwerk 10-14 Onderwijs
Zonova
Leefleerschool van Binnenuit
Stichting NIVOZ
LAKS
Ouders & Onderwijs
Nederlandse Jenaplan Vereniging
Staij
Doe mee!
Maak van gelijke kansen in het onderwijs een prioriteit