Het maakt wél uit welke doorstroomtoets een school kiest

Deze maand kregen duizenden groep 8-leerlingen de uitslag van de doorstroomtoets, die sinds 2024 de oude eindtoets vervangt. In een uitgebreid onderzoeksartikel van de Volkskrant (Ben Meindertsma, Serena Frijters en Jurre van den Berg, 27 maart 2025) blijkt dat het wél degelijk uitmaakt welke van de acht beschikbare toetsen een school kiest – ondanks eerdere uitspraken van staatssecretaris Mariëlle Paul dat alle toetsen vergelijkbaar zouden zijn. De krant analyseerde de resultaten en ziet hardnekkige verschillen tussen toetsaanbieders: sommige toetsen leveren structureel hogere scores en adviezen op dan andere, ook wanneer rekening wordt gehouden met de leerlingpopulatie van scholen.

Die verschillen zorgen niet alleen voor onzekerheid over het schooladvies van individuele leerlingen, maar brengen ook het toezicht van de Onderwijsinspectie in de knel. Omdat inspectiebezoeken mede worden bepaald door toetsresultaten, kan de toetskeuze van een school onbedoeld grote gevolgen hebben. Daarmee staat de doorstroomtoets opnieuw centraal in de vraag: bevordert dit systeem kansengelijkheid – of juist niet?