Should we sort it out later? The effect of tracking age on long-run outcomes
Door: Borghans, L., Diris, R., Smits, W., & de Vries, J.
Dit artikel onderzoekt wat er op lange termijn gebeurt wanneer leerlingen vroeg of later worden ingedeeld in onderwijsniveaus (“tracking”). In Nederland gebeurt die selectie meestal rond 12 jaar, maar sommige scholen kiezen pas later, rond 14 jaar. De auteurs willen weten: maakt dat verschil voor latere school- en arbeidsuitkomsten?
Ze gebruiken grote Nederlandse leerling bestanden die mensen jarenlang volgen. Omdat leerlingen niet willekeurig op een vroeg- of laat-selecterende school terechtkomen, kijken ze vooral naar gemeenten waar meer van zulke scholen in de buurt zijn. Zo kunnen ze beter schatten wat het effect is van vroege selectie zelf.
De belangrijkste uitkomst: vroeg selecteren pakt gemiddeld ongunstig uit. Leerlingen die eerder worden ingedeeld halen later minder vaak een hoger diploma (zoals hbo of universiteit) en verdienen gemiddeld ook minder. Vooral leerlingen die in het begin nét niet duidelijk in de hoogste niveaus zitten, lijken last te hebben van vroege selectie. Voor heel sterke leerlingen vinden de onderzoekers geen duidelijk nadeel, maar het eventuele voordeel is klein en onzeker.
De verklaring die het best past bij de resultaten: bij vroege selectie is de kans groter dat leerlingen “verkeerd” terechtkomen (te hoog of te laag niveau), en dat werkt lang door. Later selecteren geeft leerlingen meer tijd om zich te ontwikkelen en om een beter passend niveau te kiezen.