Hoe een onmogelijke selectie het onderwijs ondermijnt

De auteurs laten zien hoe goedbedoelde selectie op 11‑jarige leeftijd in de praktijk juist kinderen en onderwijs schaadt. Ze onderschrijven het streven van minister Wiersma: ieder kind verdient een plek die past bij talenten, wensen en toekomstplannen, los van afkomst of basisschool. Maar vroege selectie via toetsen en adviezen doet volgens hen precies het omgekeerde.​

Ze benoemen drie grote problemen. Ten eerste is lang niet alles wat in onderwijs van waarde is, goed meetbaar: creativiteit, kritisch denken en sociaal-emotionele ontwikkeling verdwijnen makkelijk uit beeld als we vooral toetsen op goed/foutvragen. Ten tweede zijn toetsen – zelfs als ze breed en valide zouden zijn – geen betrouwbare voorspellers van toekomstig potentieel, terwijl de keuzes op 11‑jarige leeftijd wél jarenlang doorwerken en de overstap naar andere niveaus moeilijk maken. Ten derde vernauwt de grote inzet op toetsresultaten het onderwijs zelf: scholen, leraren, ouders en leerlingen voelen druk, leerplezier daalt en kansenongelijkheid groeit, vooral voor kinderen met minder steun of middelen thuis.​

Daarom pleiten de auteurs voor een fundamentele systeemwijziging: stop met vaste selectie op 11‑jarige leeftijd en creëer een onderwijsstructuur waarin kinderen langer samen leren en zich breed mogen ontwikkelen, voordat er onomkeerbare keuzes worden gemaakt.​