Beïnvloedt vroege selectie in het onderwijs prestaties en ongelijkheid?

Differences-in-Differences bewijs uit verschillende landen.

Hanushek en Wößmann onderzochten of “tracking” in het onderwijs invloed heeft op prestaties en ongelijkheid. En publiceerden hun onderzoeksresultaten in The Economic Journal van maart 2006.

Tracking betekent dat leerlingen op jonge leeftijd worden gescheiden in verschillende niveaus of schooltypen (bijvoorbeeld vmbo/havo/vwo). De onderzoekers gebruiken gegevens uit meerdere internationale toetsen en vergelijken landen die vroeg selecteren met landen die later selecteren. Ze kijken daarbij vooral naar het moment vóór en ná de selectie, zodat ze beter kunnen inschatten wat tracking zelf veroorzaakt.

De belangrijkste bevinding is dat vroege tracking duidelijk leidt tot meer ongelijkheid in onderwijsuitkomsten. In landen waar kinderen al vroeg worden gescheiden in verschillende niveaus, lopen de onderlinge verschillen in prestaties sterker op naarmate leerlingen ouder worden. Het effect op de gemiddelde prestaties van landen is daarentegen minder eenduidig: er zijn geen overtuigende aanwijzingen dat vroege selectie leidt tot hogere gemiddelde leerresultaten. In sommige analyses lijken de gemiddelde prestaties zelfs eerder iets lager uit te vallen, maar deze bevinding is niet zo robuust als het effect op ongelijkheid.

Kort gezegd: vroeg selecteren lijkt vooral ongelijkheid te vergroten, zonder dat het aantoonbaar betere gemiddelde prestaties oplevert (zie ook figuur 1). Volgens de auteurs is er dus geen echte “ruil” tussen hogere prestaties en gelijkere kansen: vroege tracking levert geen winst op voor het totaal, maar vergroot wel de kloof tussen leerlingen.