Gemengde brugklassen kunnen nadelen vroege selectie ondervangen

In het Nederlandse onderwijssysteem worden leerlingen al op jonge leeftijd – rond 11 of 12 jaar – geselecteerd voor een bepaald niveau in het voortgezet onderwijs, meestal aan het einde van de basisschool. Deze vroege selectie leidt tot indeling in specifieke niveaus zoals vmbo, havo of vwo. Tegenstanders van deze vroege selectie wijzen erop dat het scheiden van leerlingen in verschillende niveaus op zo’n jonge leeftijd kan bijdragen aan grotere ongelijkheden in onderwijsresultaten, omdat leerlingen die onderaan de verdeling zitten minder kunnen profiteren van interactie met sterkere medeleerlingen.

Een mogelijke manier om de nadelen van vroege selectie te verminderen, is via gemengde brugklassen. Dit zijn brugklassen waarin leerlingen van twee of meer niveaus samen les krijgen, bijvoorbeeld vmbo gl/tl en havo. Dergelijke klassen bieden meer flexibiliteit, omdat zij leerlingen de mogelijkheid geven om op te stromen (opwaartse mobiliteit) naar een hoger niveau als hun ontwikkeling dat toelaat.

Het artikel onderzoekt of gemengde brugklassen inderdaad de kans vergroten dat leerlingen later een hoger diploma behalen. Hiervoor wordt gekeken naar regionale verschillen in het aanbod van brugklassen en wordt gebruikgemaakt van data uit het Nationaal Cohortonderzoek Onderwijs (NCO). Voor leerlingen met een vmbo gl/tl-advies blijkt dat deelname aan een gemengde brugklas die opwaartse mobiliteit mogelijk maakt, hun kans op het behalen van een havo/vwo-diploma vergroot — onder andere doordat deze scholen vaak ook havo/vwo-klassen aanbieden.

De belangrijkste verklaring voor dit effect is dat gemengde brugklassen leerlingen meer tijd en ruimte geven om te laten zien wat ze kunnen en om door te stromen naar een hoger niveau als dat passend is. Het artikel suggereert dat dergelijke gemengde brugklassen een effectieve manier kunnen zijn om de nadelen van vroege selectie te verminderen, vooral voor leerlingen wiens juiste niveau moeilijk vooraf vast te stellen is.